Anatomiya

Təfəkkür anlayışı

Təfəkkür anlayışı...

Təfəkkür ali psixi fəaliyyətin insana məxsus bir forması olub, ci­sim və hadisələrdən, onlar arasındakı əlaqə və qanunauyğunluqlardan əq­li nəticə çıxarmaq qabiliyyətinə deyilir. Təfəkkür prosesinin əsasını əqli (insana məxsus olan həyat təcrübəsi, bilik ehtiyatları) qabiliyyət təşkil edir. Başqa sözlə, təfəkkürə intellektin aktiv fəaliyyət forması da demək olar. Duyğu, qavrama, təsəwür proseslərindən fərqli olaraq təfəkkür za­manı insan faktları müqayisə və təhlil edir, onların arasındakı əlaqələri, qanunauyğunluqları və digər münasibətləri nəzərdən keçirir, bunların əsasında mühakimə yürüdür. Təfəkkür prosesi zamanı biz, subyektiv his­siyyata əsaslanan faktlara deyil, hadisələrin ...
Ətrfaflı →
Kanalcıqların sekretor funksiyası

Kanalcıqların sekretor funksiyası...

Sidik əmələgəlmə prosesində bir sıra maddələr (məsələn, bəzi orqanik turşular) filtrata keçmir, lakin buna baxmayaraq kanalcıq sekresiya nəticəsində son sidikdə aşkar olunurlar. Sekresiya nəticəsində sidiyə kanalcıqları əhatə edən kapilyar- ların qanında olan ya da kanalcıq hüceyrələrində əmələ gələn maddələr (hidrogen və ammonyak) daxil olurlar. Sekresiya onların kanalcıq epiteli ilə aktiv transportu hesabına baş verir. Proses ATF əmələ gəlməsinə yönəldilmiş bioenergetik fermentativ reaksiyalarla əlaqədardır. Toxuma tənəffüsünün ləngiməsi zamanı sekresiya kəsilir. Nefronun proksimal qıvrım kanalcıqlarında fəaliyyət göstə- rən, qandan müxtəlif (əsasən yad) maddələri aktiv sekresiya edən üç ...
Ətrfaflı →
Döş qəfəsinin topoqrafo-anatomik xüsusiyyətləri, inkişaf qüsurları və onların cərrahi korreksiya üsulları

Döş qəfəsinin topoqrafo-anatomik xüsusiyyətləri, inkişaf qüsurları və onların cərrahi korreksiya üsulları...

Döş qəfəsi divarları mürəkkəb quruluşa malikdirlər. Onların əmələ gəlməsində gövdənin ümumi örtükləri (dəri, dərialtı piy toxuması,  səthi fassiya), çiyin qurşağı, gövdəni açan əzələlərlə birlikdə fəqərə sütunu, qarın basqısının bir hissəsi, döş skeleti, tənəffüs əzələləri və diafraqma iştirak edirlər. Döşün ön, yan və arxa divarlarını təşkil edən toxumalar üç (səthi, orta və dərin) təbəqədə yerləşirlər. Səthi təbəqənin tərkibinə dəri, dərialtı toxuma, səthi damar və sinirlər, səthi fassiya və süd vəziləri daxildirlər. Dəri. Döşün ön və yan səthlərinin dərisi, kürək nahiyəsindəkinə nisbətən, nazik və hərəkət-dərialtı piy toxumasmın inkişaf dərəcəsi və ...
Ətrfaflı →
IX cüt kəllə siniri. Quruluşu, funksiyaları, zədələnmə simptomları.

IX cüt kəllə siniri. Quruluşu, funksiyaları, zədələnmə simptomları....

IX cüt kəllə siniri qarışıq sinirdir, tərkibində hərəki, hissi, dadbilmə və sekretor liflər vardır. Hərəki lifləri biz udlaq əzələsini innervasiya edərək udlağı qaldırır. Nüvəsi nn.amiguus - X sinirlə müştərəkdir, uzunsov beynin orta hissəsində yerləşir. Periferik motoneyronların aksonları zeytun və beyinciyin aşağı ayaqcığı arasında beyin əsasına keçərək vidaci dəliyindən kəllə sümüyündən çıxır. Mərkəzi hərəki neyronlar ön mərkəzi qırışın aşağı hissəsində yerləşir, aksonlan tr.corticonuclearis tərkibində daxili kapsulanın dizindən keçərək, beyin sütunu əsasında aşağı enir və uzunsov beyində hər iki tərəfın nüvələrində qurtarır. Bu sinirin hissi liflərinin I neyronu vidaci ...
Ətrfaflı →
Şərti reflektor fəaliyyətin ləngiməsi

Şərti reflektor fəaliyyətin ləngiməsi...

Baş beyində şərti-reflektoru «müvəqqəti əlaqə» fərdi həyat ərzində əldə edilən davranış proqramları kimi olduqca dinamikdir. Onlar xarici mühitin sabit şəraitində orqanizmin müvafiq tələbatların uzunmüddətli eynitipli ödəmə üsullarında möhkəm olur. Eyni zamanda xüsusi təsirlər altında onlar pozulur, əvvəl yaradılmış şərti reflekslər itir. «Müvəqqəti əlaqələrin» pozulması prosesləri şərti-reflektoru fəaliyətinin ləngiməsi nəticəsində baş verir. Şərti-reflektoru fəaliyyətin ləngiməsi ətraflı olaraq İ.P.Pavlov məktəbində öyrənilibdir. Şərti reflekslərin ləngiməsinin bir neçə növü aşkar olunubdur. Xarici (şərtsiz) ləngimə. Şərtsiz ləngimə əvvəl yaradılmış şərti refleksi olan ...
Ətrfaflı →
Kişi orqanizminin hormonal funksiyaları

Kişi orqanizminin hormonal funksiyaları...

Kişi cinsi hormonlarının əsas mənbəyi toxumluqdur. Spermatogenez qıvrım kanalcıqlarda gedir. Uşağın həyatmın ilk illərində qıvrım toxum kanalcıqları ipə bənzəyir, cinsi və epitel hüceyrələriııdən təşkil olunmuşdur. Cinsi hüceyrələrdən prespermatoqoni və spermatoqonilər əmələ gəlir. 10 yaşdan yuxarı toxum kanalcıqlarında sürətlə spermatoqonilər mitoz bölünür, epitel hüceyrələrindən Sertoli hüceyrələri əmələ gəlir. Spermatogenezin sonuncu mərhələsinin formalaşması 16 yaşda olur. Spermatogenez əsasən FSH ilə, testosteronun biosintezi isə LH ilə tənzim olunur. LH intersistial hüceyrələri stimullaşdıran hormon sayılır. Kişi cinsi hormonları - androgenlər. İnsanlarda toxumluqdan sintez olunan əsas ...
Ətrfaflı →
Hipofizin hormonal funksiyası

Hipofizin hormonal funksiyası...

İnkişafı. Embriogenezin 4-5-ci həftələrində iki sərbəst mayadan-epitelial və neyral mayalardan formalaşmağa başlayır. Ağız çuxurunun ektodermal epitelindən hipofız cibi formalaşır (Ratke cibi). Hipofızar cibin ön divanndan hipofızin ön payı, arxa divarından hipofızin ara payı formalaşır. Hipofızar cibin boşluğu isə bu iki pay arasında hipofızar yarıq kimi qalır. Hər iki payın epitelial parenximasına doğru birləşdirici toxuma inkişaf edir. Beyin qovuğunun ara beyin mayasından aşağıya doğru qıf şəkilli törəmə inkişaf edir. Bu törəmə ön səthi ilə hipofızar cibə birləşdikdən sonra hipofızin arxa payını-neyrohipofızi formalaşdırır. Quruluşu. Hipofız ön, orta və arxa paylardan ibarətdir. Ön və orta paylar ...
Ətrfaflı →
Hipotalamus onun quruluş və funksiyaları

Hipotalamus onun quruluş və funksiyaları...

Ara beyin (diencephalon) orta beyinin oral hüdudları daxilində yerləşir: Hüdudi səhfədən (lamina terminalis) başlayaraq III mədəcikdən hər iki tərəfə doğru yayılır və əzgiləbənzər vəziyə qədər davam edir . Ventral hissədə bazal sisterna və orta beyinlə , dorsal-arxa tərəfdə III və yan mədəciklərin damar kələfinin əsası ilə , lateral olaraq daxili kapsulla hüdudlanır . III mədəcik divarının arxa hissəsi görmə qabarından (talamus) və onun hipotalamik təpəciklərdən aşağıda yerləşən hissəsindən  ,  hipotalamusdan (hypotalamus) təşkil olunmuşdur . Hipotalamus avtonom funksiyalarin serebral mərkəzidir: hipotalamik hündürlüklərin altında yerləşən və horizontal olaraq qabararası birləşmənin alt ...
Ətrfaflı →